મોદક પાયસમ ખીર: પરંપરાગત અને ચટપટી દક્ષિણ ભારતીય ફ્યુઝન રેસીપી

Published By: મોનિકા સાહૂ

Updated: Thu, 17 Sep 2026 (13:56 IST)

ગણેશોત્સવ દરમિયાન ભગવાન ગણેશને મોદકનો પ્રસાદ ધરાવવામાં આવે છે. જો તમે મોદકને થોડા અલગ અને અનોખા અંદાજમાં બનાવવા માંગતા હો, તો મોદક પાયસમ ખીર એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. દક્ષિણ ભારતીય પાયસમ અને મહારાષ્ટ્રીયન મોદકનું આ ફ્યુઝન કોમ્બિનેશન સ્વાદમાં ખૂબ જ રિચ અને ક્રીમી લાગે છે.

સામગ્રી

મોદક માટે

ચોખાનો લોટ – 1 કપ

ગરમ પાણી – જરૂર મુજબ

ઘી – 1 ચમચી

મીઠું – એક ચપટી

મોદકના પૂરણ માટે

છીણેલું તાજું નારિયેળ – 1 કપ

ગોળ – ¾ કપ

એલચી પાવડર – ½ ચમચી

કાજુ-બદામ – 2 ચમચી

ખસખસ – 1 ચમચી

પાયસમ માટે

દૂધ – 1 લિટર

ખાંડ – ½ કપ અથવા સ્વાદ મુજબ

કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક – 2-3 ચમચી

એલચી પાવડર – ½ ચમચી

કેસર – થોડા તાંતણા

કાજુ અને બદામ – 2 ચમચી

કિસમિસ – 1 ચમચી

ઘી – 1 ચમચી

બનાવવાની રીત

1. મોદકનું પૂરણ તૈયાર કરો:

કડાઈમાં નારિયેળ અને ગોળ નાખીને ધીમા તાપે ગરમ કરો. ગોળ ઓગળી જાય અને મિશ્રણ થોડું ઘટ્ટ થાય ત્યાં સુધી પકાવો. તેમાં એલચી પાવડર, ખસખસ તથા કાજુ-બદામ ઉમેરો. મિશ્રણ ઠંડું થવા દો.

2. મોદકનું કવર તૈયાર કરો:

એક વાસણમાં પાણી, એક ચમચી ઘી અને ચપટી મીઠું ઉકાળો. તેમાં ધીમે ધીમે ચોખાનો લોટ નાખીને સતત હલાવો. ગેસ બંધ કરીને મિશ્રણને થોડું ઠંડું થવા દો. ત્યારબાદ તેને સારી રીતે મસળી નરમ લોટ તૈયાર કરો.

3. મોદક બનાવો:

લોટના નાના લૂઆ બનાવી તેને વાટકી જેવો આકાર આપો. તેમાં તૈયાર કરેલું નારિયેળ-ગોળનું પૂરણ ભરો અને કિનારીઓને વાળી મોદકનો આકાર આપો.

4. મોદક વરાળમાં બાફો:

મોદકને સ્ટીમરમાં મૂકી આશરે 10-12 મિનિટ સુધી બાફો. મોદક તૈયાર થઈ જાય ત્યારે તેને બાજુ પર રાખો.

5. પાયસમ તૈયાર કરો:

એક જાડા તળિયાવાળા વાસણમાં દૂધ ગરમ કરો અને ધીમા તાપે ઉકળવા દો. દૂધ થોડું ઘટ્ટ થાય ત્યારે તેમાં ખાંડ અને કન્ડેન્સ્ડ મિલ્ક ઉમેરો.

6. ડ્રાયફ્રૂટ્સ અને કેસર ઉમેરો:

ઘીમાં કાજુ, બદામ અને કિસમિસને હળવા શેકી દૂધમાં ઉમેરો. ત્યારબાદ કેસર અને એલચી પાવડર નાખીને 2-3 મિનિટ સુધી ઉકાળો.

7. મોદક પાયસમમાં ઉમેરો:

હવે તૈયાર કરેલા મોદકને પાયસમમાં ધીમેથી નાખો. 2-3 મિનિટ સુધી ધીમા તાપે પકાવો જેથી મોદકનો સ્વાદ પાયસમમાં સારી રીતે ભળી જાય.

8. સર્વ કરો:

ગરમ અથવા ઠંડા બંને રીતે મોદક પાયસમ ખીર સર્વ કરી શકાય છે. ઉપરથી કાજુ, બદામ અને કેસરથી ગાર્નિશ કરો.