પીએમ મોદીના હસ્તે શુભારંભ: જાણો સાણંદમાં શરૂ થયેલો CG સેમિકન્ડક્ટર પ્લાન્ટ શું છે અને તે ભારતને કેવી રીતે બનાવશે આત્મનિર્ભર

BY: કલ્યાણી દેશમુખ

Publish: Sat, 4 Jul 2026 (18:13 IST) Updated: Sat, 4 Jul 2026 (18:20 IST)

Sanand Semiconductor Plant

ભારતના સેમિકન્ડક્ટર મિશનમાં આજે એક નવો સુવર્ણ અધ્યાય ઉમેરાયો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે અમદાવાદ એરપોર્ટ પર આગમન કર્યા બાદ સીધા સાણંદની મુલાકાત લીધી હતી. અહીં તેમણે 'CG સેમિ'ના અત્યાધુનિક OSAT (આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી ટેસ્ટ) પ્લાન્ટમાં ચિપ્સના વ્યવસાયિક ઉત્પાદનનો ગરિમાપૂર્ણ શુભારંભ કરાવ્યો છે. રૂ. 7,600 કરોડના વિરાટ ખર્ચે તૈયાર થયેલા આ પ્રોજેક્ટમાં જાપાનની રેનેસાસ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને થાઈલેન્ડની સ્ટાર માઈક્રો ઇલેક્ટ્રોનિક્સ સંયુક્ત ભાગીદાર છે. આ વૈશ્વિક સ્તરની સુવિધાથી ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટમાં એક મજબૂત અને સ્વનિર્ભર ખેલાડી તરીકે ઉભરી આવશે.

5,000 લોકોને રોજગારી અને અબજો ચિપ્સના ઉત્પાદનની ક્ષમતા

ભારત સરકારના સેમિકન્ડક્ટર મિશન અંતર્ગત આ પ્રોજેક્ટને ફેબ્રુઆરી 2024માં કેન્દ્રીય કેબિનેટની મંજૂરી મળી હતી. હાલમાં આ પ્લાન્ટમાં 300થી વધુ કુશળ કર્મચારીઓ કાર્યરત છે, પરંતુ આગામી 5 વર્ષમાં આ પ્રોજેક્ટ પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે 5,000થી વધુ લોકોને આજીવિકા પૂરી પાડશે. જ્યારે આ ફેસિલિટી સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત થઈ જશે, ત્યારે તેની વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા 5 અબજ (5 Billion) સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ સુધી પહોંચી જશે. ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને હાઇ-પર્ફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગના કારણે દુનિયાભરમાં વધેલી મેમરી અને સ્ટોરેજ સોલ્યુશન્સની માંગને પૂરી કરવામાં આ પ્લાન્ટ ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવશે.

विजन से वास्तविकता तक - भारत की सेमीकंडक्टर क्रांति! ????????

भारत सेमीकंडक्टर मिशन के तहत देश विश्वस्तरीय सेमीकंडक्टर विनिर्माण इकोसिस्टम के निर्माण की दिशा में तेज़ी से आगे बढ़ रहा है।

साणंद स्थित CG Semi OSAT सुविधा में व्यावसायिक उत्पादन की शुरुआत, भारत की तकनीकी आत्मनिर्भरता की… pic.twitter.com/Pxxgh9tdAX

— BJP Gujarat (@BJP4Gujarat) July 4, 2026

લિગેસીથી લઈને આધુનિક ટેક્નોલોજી અને ગ્લોબલ સપ્લાય

આ અત્યાધુનિક પ્લાન્ટમાં મુખ્યત્વે બે પ્રકારની એડવાન્સ ટેક્નોલોજી પર કામ કરવામાં આવશે, જેમાં QFN અને QFP જેવી પરંપરાગત લિગેસી ચિપ્સ તેમજ FC-BGA અને FC-CSP જેવી નેક્સ્ટ-જનરેશન આધુનિક ચિપ્સ સામેલ છે. આ ચિપ્સનો ઉપયોગ ઓટોમોટિવ, કન્ઝ્યુમર ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઇન્ડસ્ટ્રીઅલ સાધનો, 5G કમ્યુનિકેશન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને પાવર એપ્લિકેશન ક્ષેત્રે વ્યાપક પ્રમાણમાં કરવામાં આવશે. અહીં ઉત્પાદિત થનારી હાઈ-ટેક ચિપ્સ માત્ર ભારતીય ઉદ્યોગોની જરૂરિયાતો જ પૂરી નહીં કરે, પરંતુ તેને વિશ્વના અનેક દેશોમાં પણ સપ્લાય કરવામાં આવશે.

સાણંદ બનશે વૈશ્વિક સ્તરનું નવું 'સિલિકોન વેલી'

માઇક્રોન અને કેન્સ સેમિકોન બાદ CG સેમિની આ ધમાકેદાર એન્ટ્રીથી સ્થાનિક અર્થતંત્રને ખૂબ જ મોટો વેગ મળવાનો છે. ખાસ વાત એ છે કે કંપની દ્વારા અત્યારે સાણંદમાં જ બીજા એક મોટા પ્લાન્ટનું નિર્માણ કાર્ય પણ પ્રગતિમાં છે. આ બંને સુવિધાઓ સંપૂર્ણ રીતે શરૂ થતાં જ સાણંદમાં દરરોજની 1.5 કરોડ ચિપ્સનું મસમોટું ઉત્પાદન શક્ય બનશે. જે રીતે તાઇવાનનું 'સિંશું' (Hsinchu) અને દક્ષિણ કોરિયાનું 'ગ્યોંગી' શહેર વૈશ્વિક સ્તરે સેમિકન્ડક્ટર માટે પ્રખ્યાત છે, તે જ તર્જ પર હવે સાણંદ ઓટોમોબાઈલ હબમાંથી દેશનું પ્રથમ ગ્લોબલ ચિપ પેકેજિંગ ક્લસ્ટર બની ગયું છે.

સેમિકન્ડક્ટરમાં ગુજરાત દેશનું અગ્રણી 'પાવરહાઉસ'

દેશમાં સૌથી પહેલી સમર્પિત સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી જાહેર કરનાર ગુજરાત આ આખા ક્ષેત્રમાં દેશનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. હાલમાં સેમિકોન ઇન્ડિયા હેઠળ ગુજરાતમાં કુલ 6 મેગા પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી મળી ચૂકી છે, જેમાં ટાટા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, માઈક્રોન ટેક્નોલોજી, CG સેમિ, કેન્સ સેમિકોન, સુચિ સેમિકોન અને ક્રિસ્ટલ મેટ્રિક્સનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ પ્રોજેક્ટ્સ મળીને ગુજરાતમાં કુલ 14.7 બિલિયન ડોલર (આશરે ₹1.22 લાખ કરોડથી વધુ) નું જંગી રોકાણ થઈ રહ્યું છે. વડાપ્રધાન મોદીના વિઝન મુજબ, ભારત હવે માત્ર ચિપ વાપરનાર દેશ નહીં, પરંતુ ડિઝાઈનથી લઈને મેન્યુફેક્ચરિંગ સુધીની આખી સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ ધરાવતો આત્મનિર્ભર દેશ બનવા તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.