International Tiger Day 2020: ભારતમાં વાઘ પાંચ ગણા વધારે વધી શકે છે

Publish: Wed, 29 Jul 2020 (09:17 IST) Updated: Wed, 29 Jul 2020 (09:20 IST)

ભારત, વિશ્વના 7૦ ટકા વાઘનું વતન, તેમની સંખ્યામાં પાંચ ગણો વધારો કરી શકે છે. વન્યપ્રાણી વિશેષજ્ઞોના જણાવ્યા મુજબ, દેશ વધુ સુરક્ષિત રહેઠાણ, સુરક્ષિત કોરિડોર અને સંસાધનોના નિર્માણ દ્વારા 10-15 હજાર વાઘને રાખવા સક્ષમ છે.

તેઓ કહે છે કે આપણે વાળના ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારો પર વધારે ધ્યાન કેન્દ્રિત ન કરવું જોઈએ અને અન્ય સંભવિત ક્ષેત્રોના વિકાસ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. નહિંતર, 50 વાઘના અનામતમાંથી 10 થી 12 માં જ વધુ વાળ રહેશે અને બાકીના પછાત થઈ જશે.

નિષ્ણાંતો કહે છે કે હાલમાં દેશભરમાં વાઘના રહેઠાણ કોરિડોરને હાઇવે, રસ્તાઓ, પાવર લાઇનો અને માઇનીંગ જેવી પ્રવૃત્તિઓથી ભારે જોખમ છે. તેથી, વિકાસ અને સંરક્ષણને સંતુલિત કરવાની નીતિ પર સરકારોએ વધુ ધ્યાન આપવું પડશે.

સરકારે રજૂ કરેલા 2018 ના સર્વેક્ષણ અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે મોટાભાગના વાળના રહેણાંક કોરિડોર સુરક્ષિત વિસ્તારો નથી. માનવ વિકાસ અને વિકાસના વધતા પ્રોજેક્ટને કારણે આ ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

આવાસનો અવકાશ વિસ્તૃત કરવા માટે ઘણું અવકાશ છે

નવીનતમ સર્વે અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે દેશમાં આશરે 3.81 લાખ ચોરસ કિ.મી. વિસ્તાર વાઘ માટે યોગ્ય છે, જ્યારે લગભગ 90 હજાર ચોરસ કિ.મી. વિસ્તારમાં વાઘની હાજરી છે. એટલે કે, વાળનો નિવાસસ્થાન વધારવામાં ઘણી અવકાશ છે, જે આપમેળે તેમની સંખ્યામાં વધારો કરશે.

નિષ્ણાંતોના મતે હાલમાં વાઘની ભૌગોલિક શ્રેણી અને બિન-સુરક્ષિત વનોના સંચાલનમાં ભારતનું પ્રદર્શન સારું નથી. વાઘના સંરક્ષણની ખરી સફળતા ત્યારે થશે જ્યારે અગાઉની સદીની જેમ દેશના જંગલો પર વાઘ શાસન કરશે.

પડોશીઓ સાથે ભાગીદારી કરવાની જરૂર છે

વાઘ વધારવા માટે સરકારે બાંગ્લાદેશ, ભૂટાન, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, થાઇલેન્ડ અને કંબોડિયા જેવા દેશો સાથે ભાગીદારી કરવી જોઈએ. બાંગ્લાદેશ સાથે નિકટતાથી કામ કરવાથી રોયલ બંગાળના વાઘને હવામાન પલટાને કારણે સુંદરવન ક્ષેત્રમાં ફેલાયેલા ભયમાંથી બચાવી શકાય છે.