Chandra Grahan: ચંદ્રગ્રહણ કેમ થાય છે, જાણો તેનું ધાર્મિક કારણ અને રાહુ-કેતુ સાથે જોડાયેલી પૌરાણિક કથા

Publish: Sun, 7 Sep 2025 (00:27 IST) Updated: Sun, 7 Sep 2025 (08:10 IST)

Chandra Grahan:ચંદ્રગ્રહણની ઘટના ધાર્મિક અને જ્યોતિષીય દૃષ્ટિકોણથી એટલી જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે જેટલી તે વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી છે. વર્ષ 2025 નું છેલ્લું ચંદ્રગ્રહણ 7 સપ્ટેમ્બરના રોજ થવાનું છે અને આ ગ્રહણ ભારતમાં પણ દેખાશે. ભારતીય સમય મુજબ, ચંદ્રગ્રહણ રાત્રે 9:58 વાગ્યે શરૂ થશે. આ સમય દરમિયાન, ધાર્મિક નિષ્ણાતો દ્વારા ઘણી સાવચેતીઓની સલાહ આપવામાં આવી છે. આવી સ્થિતિમાં, આજે અમે તમને ચંદ્રગ્રહણનું ધાર્મિક કારણ અને તેનાથી સંબંધિત રાહુ-કેતુની પૌરાણિક કથા વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ.

ચંદ્રગ્રહણ

ખગોળશાસ્ત્રની દૃષ્ટિએ જ્યારે પૃથ્વી સૂર્ય અને ચંદ્રની વચ્ચે આવે છે ત્યારે ચંદ્રગ્રહણ થાય છે. ધાર્મિક દૃષ્ટિકોણથી, રાહુ અને કેતુને આનું કારણ માનવામાં આવે છે. આને લગતી વાર્તા સ્કંદ પુરાણના અવંતિ વિભાગમાં આપવામાં આવી છે. આ વાર્તામાં, એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે સૂર્ય અને ચંદ્રને ગ્રહણ કરાવનારા રાહુ-કેતુનો જન્મ ઉજ્જૈન નગરીમાં થયો હતો. ચાલો હવે ચંદ્રગ્રહણ સંબંધિત પૌરાણિક કથા જાણીએ.

ચંદ્રગ્રહણ સંબંધિત વાર્તા

સ્કંદ પુરાણ અનુસાર, એકવાર દેવતાઓ અને રાક્ષસોએ સમુદ્રમાં છુપાયેલા કિંમતી ખજાનાને મેળવવા માટે સમુદ્ર મંથન કર્યું. સમુદ્ર મંથન દરમિયાન જ્યારે અમૃત નીકળ્યું, ત્યારે ભગવાન વિષ્ણુએ મોહિનીનું રૂપ ધારણ કર્યું અને દેવતાઓને અમૃત ખવડાવવાનું શરૂ કર્યું. સ્વર્ભાનુ નામના રાક્ષસને આ વાતની ખબર પડી અને તે દેવતાનું રૂપ ધારણ કરીને દેવતાઓની હરોળમાં બેઠો. આ પછી, સ્વર્ભાનુએ અમૃત પીવાનું શરૂ કર્યું. જ્યારે સૂર્ય અને ચંદ્રને આ વાતની ખબર પડી, ત્યારે તેમણે મોહિનીના રૂપમાં રહેલા વિષ્ણુને આ વાત કહી.

આ જાણીને, ભગવાન વિષ્ણુ ક્રોધિત થયા અને પોતાના ચક્રથી સ્વરભાનુનું ધડ તેમના માથાથી અલગ કરી દીધું. કારણ કે સ્વરભાનુએ અમૃત પીધું હતું, તે મૃત્યુ પામ્યો નહીં. સ્વરભાનુના માથાને રાહુ કહેવામાં આવે છે અને ધડને કેતુ કહેવામાં આવે છે. દંતકથા અનુસાર, સૂર્ય અને ચંદ્રએ સ્વરભાનુ એટલે કે રાહુ-કેતુનું રહસ્ય જાહેર કર્યું હતું, તેથી રાહુ અને કેતુ સૂર્ય અને ચંદ્રને ગ્રહણ કરે છે.