Daily Horoscope
✕

ગુજરાતી નિબંધ - રાજા રામમોહનરાય

Updated: શુક્રવાર, 27 સપ્ટેમ્બર 2024 (10:48 IST)
રાજા રામમોહનરાય એક સમાજ સુધારક હતા. તેમણે સમાજમાં રહેલાં દૂષણો દૂર કરવા અનેક પ્રયત્નો કર્યા હતા અને એકેશ્વરવાદનો પ્રચાર કર્યો હતો. તેમણે આત્મીય સભા નામે સંસ્થા સ્થાપી, પાછળથી આ સંસ્થા બ્રહ્મોસમાજ તરીકે પ્રચલિત બની. બ્રહ્મો સમાજે વિશેષ કરીને બંગાળમાં સમાજ અને ધર્મ સુધારણાના ક્ષેત્રે મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો. 
 
રામ મોહનરાયનો જન્મ બંગાળ પ્રાંતના હુગલી જિલ્લાના રાધાનગર ગામમાં ૨૨ મે ૧૭૭૨ માં થયો હતો. તેમના પિતા રમાકાંત વૈષ્ણવ કુટુંબના હતા, જયારે માતા તારિણીદેવી શૈવ કુટુંબના હતા.
 
રામ મોહન રાયે તેમના જીવનમાં ત્રણ વખત લગ્ન કાર્ય હતા. તેમની પહેલી પત્ની વહેલી મૃત્યુ પામી હતી. તેઓને બે પુત્ર હતા રાધાપ્રસાદ અને ૧૮૦૦ માં અને બીજી પત્ની દ્વારા રામપ્રસાદ ૧૮૧૨ માં થયો હતો તેમની બીજી પત્નીનું મૃત્યુ ૧૮૨૪ માં થયું હતું. તેમની ત્રીજી પત્ની તેમની સાથે રહી હતી.
 
રાજા રામમોહન રાયનું બાળપણના શિક્ષણની માહિતી વિવાદિત છે. એક બાજુ જોઈએ તો રાજા રામ મોહન રાય નું પ્રારંભિક શિક્ષણ તેમના ગામની નિશાળ માં શરુ થયું હતું. જ્યાં તેઓ બંગાળી, સંસ્કૃત અને ફારસી ભાષાઓનું જ્ઞાન મેળવ્યું. ત્યારબાદ તેઓ મદ્રાસના પટનામાં અરબી અને ફારસી ભાષા શીખ્યા અને ત્યારબાદ તેઓને વેદ અને ઉપનિષદ જેવા સંસ્કૃત અને હિંદુ ગ્રંથો નો અભ્યાસ કરવા માટે બનારસ (કાશી) મોકલવામાં આવ્યા. જોકે આ બંને સમયગાળાના સ્થાન અનિશ્ચિત છે.

રારાજા રામ મોહન રોય સતી પ્રથા, બાળ વિવાહ જેવા સમાજના દુષણો સામે ખુલ્લેઆમ લડ્યા. તેમણે ગવર્નર જનરલ લોર્ડ વિલિયમ બેન્ટિંકની મદદથી સતી પ્રથા વિરુદ્ધ કાયદો બનાવ્યો. તેમણે કહ્યું હતું કે વેદમાં સતી પ્રથાને કોઈ સ્થાન નથી. તે આસપાસ ફરતો હતો અને લોકોને તેની સામે જાગૃત કરતો હતો. તેમણે લોકોની વિચારસરણીમાં પરિવર્તન લાવવા માટે અથાક મહેનત કરી. તેમણે 1814 માં આત્મિયા સભાની રચના કરીને સમાજમાં સામાજિક અને ધાર્મિક સુધારા શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.
 
તેમણે પુનર્લગ્ન, મિલકત અધિકારો સહિત મહિલા અધિકારો માટે ઝુંબેશ ચલાવી હતી. તેમણે સતી અને બહુપત્નીત્વની પ્રથાનો સખત વિરોધ કર્યો. તે દિવસોમાં, સમાજની બદીઓમાં ઘણું પછાતપણું હતું અને સંસ્કૃતિના નામે લોકો તેમના મૂળ તરફ જોતા હતા, જ્યારે રાજા રામ મોહન રોય યુરોપના પ્રગતિશીલ અને આધુનિક વિચારોથી પ્રભાવિત હતા. તેમણે આ નાડી સમજી અને મૂળને ધ્યાનમાં રાખીને વેદાંતને નવો અર્થ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો.
 
રાજા રામ મોહન રોયે શિક્ષણ, ખાસ કરીને મહિલા શિક્ષણને ટેકો આપ્યો હતો. તેમણે અંગ્રેજી, વિજ્ઞાન, પશ્ચિમી દવા અને ટેકનોલોજીના અભ્યાસ પર ભાર મૂક્યો. તેમનું માનવું હતું કે પરંપરાગત શિક્ષણ પદ્ધતિ કરતાં અંગ્રેજી શિક્ષણ વધુ સારું છે. તેમણે 1822 માં અંગ્રેજી શિક્ષણ પર આધારિત શાળાની સ્થાપના કરી. રાજા રામ મોહન રોય, મહાન સમાજ સુધારક, જેને આધુનિક ભારતના આર્કિટેક્ટ કહેવામાં આવે છે, તેણે સતી જેવી બુરાઈઓને નાબૂદ કરી એટલું જ નહીં પરંતુ લોકોની વિચારવાની અને સમજવાની રીત પણ બદલી નાખી.

વધુ જુઓ..

ચાંદીના ભાવમાં મોટો કડાકો! એક જ ઝટકામાં ₹5,000 સસ્તી થઈ ચાંદી, સોનાના ભાવ પણ ગગડ્યા; જાણો 24Kના લેટેસ્ટ રેટ

મોટોરોલા એક સસ્તા ફોન સાથે ધમાલ મચાવશે, જેમાં 7,000mAh બેટરી, 144Hz ડિસ્પ્લે અને 50MP કેમેરા હોવાની શક્યતા છે.

માસિક રાશિફળ નવેમ્બર 2026 : કંઈ રાશિની ચમકશે કિસ્મત, કોને મળશે ધનલાભ ? અહી જાણો રાશિફળ

પહેલું કરવા ચોથ આવે તે પહેલાં જ દહેજ માટે પત્નીની હત્યા, લગ્નના 3 મહિના બાદ પતિને આજીવન કેદ

PM-Kisan નો 24 મો હપ્તો રજુ, ગુજરાતને આપી હજારો કરોડની ભેટ, પીએમ મોદી બોલ્યા - કેટલાક લોકોને દેશનો વિકાસ ગમતો નથી

વધુ જુઓ..

Aaj Nu Panchang- આજનુ પંચાગ - 31 ઓક્ટોબર, 2026

Diwali Puja Samagri- દિવાળી લક્ષ્મી પૂજન સામગ્રીની સંપૂર્ણ યાદી

Dhanteras 2026- ધનતેરસ પર આ 5 વસ્તુઓ ન ખરીદો, નહીં તો તમારે નુકસાન સહન કરવું પડશે અને ઘરમાં ગરીબી આવશે.

Lizard on Diwali - જો દિવાળી પર ગરોળી દેખાય તો કરો આ કામ

પુષ્ય નક્ષત્ર: આ શુભ પ્રસંગે શું કરવું.

આગળનો લેખ
Show comments